Wanneer de werkdag begint op straat
Wat als het echte risico niet langer op kantoor ligt, maar onderweg ernaartoe?
Arbeidsongevallen nemen af in België. Goed nieuws, toch?
Ja… maar dat is niet het hele verhaal.
Want terwijl bedrijven hun werkvloeren, kantoren en werven steeds beter beveiligen, tekent zich een andere realiteit af. Minder zichtbaar misschien, maar daarom niet minder belangrijk. Een realiteit die begint zodra we 's ochtends de voordeur achter ons dichttrekken.
Wat als het meest risicovolle moment van de werkdag zich niet langer op het werk afspeelt… maar onderweg ernaartoe?
De weg als nieuwe risicoruimte?
De recente cijfers van Fedris laten weinig twijfel. Arbeidswegongevallen verdwijnen niet — ze nemen toe. In 2024 werden 16.917 verkeersongevallen op weg van en naar het werk geregistreerd. Dat zijn er meer dan in 2023, en nog altijd duidelijk meer dan tien jaar geleden.
Is dat een paradox? Niet echt.
De veiligheid op de werkvloer verbetert. Maar de manier waarop we ons verplaatsen verandert sneller dan onze infrastructuur en gewoontes kunnen volgen.
Is "zachte mobiliteit" wel zo zacht?
Vandaag houdt bijna 43% van de woon-werkongevallen verband met zachte mobiliteit: fietsen, e-bikes, speed pedelecs en elektrische steps. Bijna één op de twee dus.
Maar achter die op het eerste gezicht positieve evolutie — minder auto's, meer duurzame mobiliteit — schuilt een eenvoudige vraag: zijn we wel klaar voor die verandering? Neem de elektrische step. Handig, snel, flexibel… maar tegen welke prijs?
In vijf jaar tijd is het aantal ongevallen met steps verzesvoudigd. En in bijna 80% van de gevallen leidt zo'n ongeval tot arbeidsongeschiktheid.
Kan een korte verplaatsing echt iemand wekenlang uit de running halen?
De cijfers suggereren van wel.
Sneller onderweg, maar ook kwetsbaarder?
De fiets — klassiek of elektrisch — blijft het meest gebruikte vervoermiddel. In 2024 waren meer dan 5.000 ongevallen betrokken bij fietsers. Dat is aanzienlijk meer dan tien jaar geleden.
En de speed pedelec?
Minder frequent, maar vaak met zwaardere gevolgen. Ongeveer één op de acht ongevallen laat blijvende schade na.
Wat gebeurt er precies op onze wegen?
In tegenstelling tot klassieke arbeidsongevallen — vaak gelinkt aan machines of specifieke werksituaties — zijn ongevallen onderweg moeilijker te voorspellen. Een glad wegdek, een moment van onoplettendheid, een onverwacht obstakel.
Het resultaat: breuken, meerdere letsels, valpartijen.
Ongevallen die snel gebeuren — en waarvan het herstel soms lang duurt.
Een individueel probleem… of een collectieve uitdaging?
De meeste ongevallen gebeuren tijdens de spits: tussen 7 en 9 uur 's ochtends en opnieuw tussen 16 en 18 uur. Logisch, want dan is iedereen onderweg.
Maar wie draagt de verantwoordelijkheid?
De werkgever, die duurzame mobiliteit stimuleert?
De overheid, die instaat voor de infrastructuur?
Of de gebruiker zelf, die zich door het verkeer beweegt?
Waarschijnlijk ligt het antwoord ergens in het midden. Want deze ongevallen zijn niet alleen het gevolg van individueel gedrag. Ze weerspiegelen een bredere transitie — een samenleving die haar mobiliteit verandert, zonder dat de omgeving altijd even snel mee evolueert.
